De Koperen Slang: De confrontatie met de slangennatuur van de mens

Gebaseerd op een studie van Jeff Helm.

Er is een verband in de symbolische patronen van de Schrift. In deze studie wil ik het verband laten zien tussen de allegorische slang in Eden en de letterlijke slangen in de woestijn en de koperen slang op de paal. Deze symbolische patronen zijn een boodschap van Yahweh aan ons over zonde, oordeel en verlossing.

>>>De opstand in de woestijn.

Het volk was ongeduldig, ondankbaar en opstandig tegen Yahweh en tegen Mozes. Er is een parallel met Adam zichtbaar. Adam twijfelde aan Yahweh. Dit leidde ertoe dat hij Yahweh's gebod verachtte en uiteindelijk voor zichzelf koos in plaats van zich aan Yahweh's gebod te onderwerpen.

Het volk Israël gedroeg zich in de woestijn als Adam. Yahweh antwoordde door onder hen vurige slangen te zenden. ‘En Yahweh zond vurige slangen onder het volk, en zij beten het volk, en velen van Israël stierven’. Numeri 21/6. (Het woord saraf betekent brandend of vurig, wat de giftige, brandende pijn van de beet beschrijft.) Het instrument van het oordeel was een נָחָשׁ (nachash), een slang, precies hetzelfde woord dat in Genesis 3 gebruikt wordt voor de allegorische slang.

Het volk Israël was in een slangachtige opstand tegen Mozes en Yahweh. Dit is dezelfde subtiele, listige, zelf rechtvaardigende redenering die Adam in zijn hart koesterde. De uiterlijk kronkelende slangen waren een spiegel van hun innerlijke slangachtige natuur die hen nu beet en doodde.

>>>De paradox van de koperen slang.

Wanneer je je eigen rebellie en zonde aan Yahweh belijdt, gebeurt er iets transformerends, zoals in de woestijn.‘ Als we onze zonden zouden toegeven, Hij is trouw en rechtvaardig, opdat Hij ons de zonden zou vergeven, en ons reinigt van alle ongerechtigheid.’ 1 Johannes 1/9.

Toen het volk hun zonde beleed, verwijderde Yahweh de slangen niet zomaar. Yahweh zei tegen Mozes: ‘Maak een brandende slang en zet die op een paal, en het zal gebeuren dat ieder die gebeten is, als hij ernaar kijkt zal leven.’ Numeri 21/8.

Waarom zou Yahweh Mozes opdragen een beeld te maken van hetgeen hen doodde? De koperen slang op de paal was een visuele confrontatie met hun ware aard. Kijken naar de koperen slang op de paal betekende erkennen: Dit ben ik. Dit is mijn aard. Ik ben een slang in mijn hart. Dit brandende gif in mijn vlees is het gevolg van mijn eigen zonde.

Het volk Israël moest hun zonde onder ogen zien. Niet Mozes, niet Yahweh waren schuldig, hun eigen opstandige hart was de schuldige.

In de traditie van de kerken is de boodschap van de slang in Genesis 3 vernietigd. Genesis 3 gaat niet over een of andere stomme pratende slang. De slang is Adam en zijn opstandige aard, geschreven als een allegorie. Zo leer je te zien wat er in je eigen hart omgaat én hoe je je eigen zondige gedachten rechtvaardigt.

De koperen slang was als een symbool van een dode slang op een paal. Een dode slang kon niet meer toeslaan, kon geen vurig gif meer injecteren.

Als de Israëlieten naar de koperen slang keek zagen zij hoe hun zonde was afgehandeld, opgeheven, machteloos gemaakt. Hun genezing kwam door trouwe gehoorzaamheid. Er was geen magie in het koper. De genezing kwam omdat Yahweh had gezegd dat Hij het zou doen.

Het kijken naar de koperen slang was een daad van vertrouwen in het woord van Yahweh. Ze moesten geloven dat het kijken naar dit beeld hen zou redden ook al was het vernederend, contra-intuïtief en leek het afgoderij. Maar het was geen daad van afgoderij. Het was Yahweh die het gebood en Hij zal Zijn eigen woorden niet overtreden. De slang moest niet worden aanbeden én de slang was geen afbeelding van Yahweh. Het was een afbeelding van hun rebellie tegen Yahweh en van de vijand, satan, van hun slangachtige natuur die nu in een nederlaag was opgeheven.

Het bekijken van de afbeelding, zoals Yahweh had geboden, was een daad van erkenning en geloof. Het was een directe manier om hun rebelse aard te bestrijden.

Eeuwen later werd dit wel een afgod en werd het vernietigd. Het volk van Israël verviel tot afgoderij en het brandde wierook voor de slang. Het symbool van de koperen slang was nooit bedoeld voor aanbidding. Toen het een struikelblok werd, werd het vernietigd. Zie 2 Koningen 18/4.

>>>Jezus en de slang.

Nu komen we bij de directe verbinding die Jezus legde. ‘En zoals Mozes de slang in de woestijn omhoog hief, zo moet de Zoon van de Mens omhoog geheven worden, opdat ieder die in Hem gelooft niet ten onder gaat, maar eonisch leven zal hebben.’ Johannes 3/14-15.

De apostel Paulus herhaalde dit ook. ‘Laten wij Christus niet overmatig op de proef stellen, zoals sommigen van hen God op de proef stelden en omkomen door slangen.’ 1 Korintiërs 10/9.

Jezus was geen slang van nature. Hij kwam in de gedaante van zondig vlees. Jezus droeg het beeld van de slangennatuur, ook al was er in hem geen gif.

Aan het kruis werd de slangennatuur van Adam, het opstandige hart van de mensheid, verheven, geoordeeld en publiekelijk als verslagen tentoongesteld. ‘Want hoe dan ook, de wet was krachteloos, omdat zij onmachtig was door het vlees, dat heeft God gedaan door Zijn eigen Zoon te sturen in de gedaante van zondig vlees. En wat de zonde betreft, Hij veroordeelde de zonde in het vlees, opdat de eis van de wet zou vervuld worden in ons, die niet wandelen naar het vlees, maar naar de geest.’ Romeinen 8/3-4.

Wanneer we zien op Jezus die verhoogd is, zien we hetzelfde als wat Israël in de woestijn zag. Het is het oordeel over de slangennatuur, tentoongesteld op een paal, en de belofte dat wie gelooft, zal leven.

Samenvattend:

• De slangen in de woestijn waren een spiegel van Israëls eigen opstandige harten.
• Yahweh zond uiterlijke slangen om de innerlijke slangennatuur van het volk Israël te openbaren.
• De koperen slang was een beeld van de geoordeelde zonde.
• Hij werd opgeheven, verlamd en onschadelijk gemaakt, een perfect beeld van de overwonnen slangennatuur.
• Het aanschouwen van de koperen slang in geloof bracht genezing, niet omdat het beeld macht had, maar omdat Yahweh het gebood en het geloof gehoorzaamde.
• Jezus is de ware vervulling. Hij kwam in de gedaante van zondig vlees.
• Hij werd opgeheven en hij belichaamde de zonde in het vlees.
• Jezus werd het beeld van de slangennatuur, geoordeeld opdat ieder op hem aanschouwt én in hem gelooft, zal leven.

De keuze is nu dezelfde als in de woestijn. Kijk, in geloof en gehoorzaamheid, naar Jezus en leef, of sterf in het gif van Adams opstandigheid. Er is geen andere remedie voor u. De slangennatuur, satan, de vijand van God, is in elk mensenhart. De enige genezing is om het oordeel ervan aan het kruis te zien en te vertrouwen op Yahweh's voorziening voor ons.

Een afsluitende gedachten over deze studie:

Genesis, Numeri en de Evangeliën vormen één ononderbroken verhaal.

• De slang in Eden was een allegorie voor Adams opstandige hart. Jouw hart, mijn hart.
• De slangen in de woestijn waren letterlijke manifestaties van de opstandige harten van de Israëlieten.
• De koperen slang was het beeld van die rebellie, opgericht in het oordeel.
• Jezus, de zondeloze Mensenzoon, werd dat beeld voor de hele mensheid, zodat ieder die in geloof naar hem opziet, zal leven.

De slang is verpletterd, het gif onschadelijk gemaakt, de paal is opgericht. Er rest nu nog maar één vraag. Het is dezelfde vraag die Mozes aan Israël in geloof stelde. Zul je opzien? Zul je naar Jezus opzien? Onderwerp je aan God, belijd jouw slangennatuur en word gered, wedergeboren door de Geest van God.